การหย่าร้าง ในเนเธอร์แลนด์
สำหรับคุณๆ ที่อ่านเขียนดัชต์ได้แล้ว เว็บไซต์นี้มีข้อมูลทุกอย่างที่คุณต้องการทราบเกี่ยวกับกฎหมายการหย่าร้าง (คุณสามารถคลิกไปที่ www.echtscheidingwijzer.nl ได้เลยค่ะ)
ในฐานะคนที่เคยผ่านจุดนั้นมาแล้ว อยากให้ทุกคนใจเย็นและใช้การสื่อสารให้ดีที่สุด หลายครั้งที่การเลิกร้างไม่ได้เกิดขึ้นเพราะการไม่รัก แต่เกิดขึ้นเพราะการหลงตัวเองในเวลาอันสั้น อย่าลืมนึกถึงคู่ของเราในวันวาน ในเวลาที่เคยลำบากมาด้วยกัน พยายามอย่ามองหาความผิดของอีกฝ่ายและตัวเรา เพราะมนุษย์ทุกคนเกิดมาพร้อมกับความไม่สมบูรณ์แบบ เมื่อคุยกันอย่างเปิดใจ and เข้าใจกันดีแล้ว ว่าต้องเลิกร้างกัน จึงค่อยเข้าสู่ขั้นตอนต่อไปค่ะ
การหย่าจะเกิดขึ้นได้ง่ายมากๆ หากทั้งสองฝ่ายตกลงเรื่องอนาคตกันได้ การหย่านั้นแน่นอนอยู่แล้ว ไม่ใช่ว่าอยู่ดีๆ เซ็งหน้ากันขึ้นมาก็ขอหย่า มันต้องมีสาเหตุ เมื่อสาเหตุมันเกิดขึ้น ก็ย่อมต้องใช้ระยะเวลาพอสมควรก่อนที่ทั้งสองฝ่ายจะตัดสินใจได้ว่า พอกันที อย่าอยู่ด้วยกันอีกเลย
ขั้นตอนการขอหย่าด้วยความยินยอมร่วมกัน
ถ้าคุณมั่นใจว่าคุณต้องการหย่าจริงๆ ทำตามขั้นตอนต่อไปนี้ค่ะ:
- หาทนายความหรือผู้ประสานการหย่าร้าง: การทำให้การหย่าเป็นผลตามกฎหมายจำเป็นต้องมีทนาย หากทั้งสองตกลงกันได้ด้วยดี อาจจะมีเพียงผู้ประสานการหย่าร้าง (Mediator) ซึ่งจะทำหน้าที่คอยดูแลให้แน่ใจว่าทั้งสองฝ่ายจากกันด้วยดีและจะไม่มีปัญหาอะไรในอนาคต
- ยื่นคำร้องร่วมกัน (Gemeenschappelijk verzoekschrift tot echtscheiding): หากตกลงกันได้ ทั้งสองท่านจะเป็น verzoeker ในการยื่นคำร้องขอหย่า
การขอหย่าในเนเธอร์แลนด์ทำได้ 2 วิธี ดังนี้:
- แยกกันอยู่ (Scheiding van tafel en bed): หากคุณทนไม่ได้ที่จะต้องอยู่ในบ้านหลังเดียวกัน กรณีนี้ทั้งคู่ยังคงเป็นสามีภรรยากันอยู่ สามารถแยกกันอยู่ได้หากยังไม่พร้อมทางด้านการเงินในการหย่าขาดจากกัน หากภายหลังพร้อมค่อยดำเนินการหย่าตามกฎหมายต่อไป
- หย่าร้างกันไปเลย (Echtscheiding): กรณีนี้ต้องให้ทนายหรือผู้ประสานงานหย่าร้างทำหนังสือคำขอ ยื่นพร้อมกับเอกสารทะเบียนสมรส และใบแจ้งเกิดของทั้งคู่และบุตร (ถ้ามี)ไปยังศาล ทั้งคู่จะเลิกกันตามกฎหมายและสามารถแต่งงานใหม่กับบุคคลอื่นได้ในภายหลัง
จัดการเรื่องการเงินและทรัพย์สิน
สิ่งสำคัญที่เป็นหัวข้อในการจัดการก็คือลูกและเรื่องการเงิน (หรือสินสมรส) ว่าจะแบ่งกันอย่างไร ถ้าทั้งสองฝ่ายตกลงเรื่องนี้กันได้ก่อนหย่า ทนายก็สามารถแจ้งเรื่องขึ้นสู่ศาลได้เลยล่วงหน้า โดยต้องทำรายการทรัพย์สินที่มี ดังนี้:
- มูลค่าอสังหาริมทรัพย์: บ้านที่อาศัยอยู่ร่วมกัน ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสามารถอยู่ในบ้านนั้นต่อไปได้โดยอีกฝ่ายจะได้ทรัพย์สินอื่นไปตามการแบ่งสรรปันส่วน ส่วนบ้านเช่า ฝ่ายที่ไม่มีที่ไปหรือฝ่ายที่ลูกจะอยู่ด้วยจะมีเหตุผลในการได้สิทธิอยู่ต่อ
- มูลค่าทรัพย์สินในบ้าน และทรัพย์สินอื่นๆ: เช่น รถยนต์ เรือ หรือสิ่งของมีค่าอื่นๆ
- เงินในบัญชี: ทั้งหมดที่มี ไม่ว่าจะอยู่ในชื่อของใครก็ตาม
- ยอดหนี้สินและเงินกู้ที่มีอยู่
- สิทธิประโยชน์อื่นๆ: เงินบำนาญ เงินค่าประกันชีวิต และสิทธิประโยชน์ที่เป็นผลพวงจากการทำงานรวมถึงจากรัฐ
- เงินค่าเลี้ยงดู: เงินที่จะต้องแบ่งส่วนไว้สำหรับค่าใช้จ่าย
ตามหลักการแต่งงาน ทั้งสองฝ่ายจะแบ่งทรัพย์สินและหนี้สินกันคนละครึ่ง นอกเสียจากว่าก่อนการแต่งงานคุณได้ทำสัญญาไว้ในเรื่องสินสมรสโดย notaris
ตกลงกันเรื่องลูก
พ่อแม่มีหน้าที่เป็นผู้ดูแล แต่เมื่อหย่ากัน ลูกไม่สามารถอยู่กับทั้งพ่อและแม่ในเวลาเดียวกันได้ จึงต้องตกลงกันตั้งแต่แรกว่าลูกจะอยู่กับใคร และอีกฝ่ายสามารถมารับลูกไปดูแลได้เมื่อไหร่ เรียกว่า omgangsregeling หรืออาจเลือกให้ลูกอยู่กับทั้งสองคนโดยใช้ co-ouderschap (ลูกสลับไปอยู่บ้านพ่อและบ้านแม่ มีสองบ้านไปเลย)
เรื่องขึ้นสู่ศาล
หากทั้งสองฝ่ายตกลงกันได้เรียบร้อย การขึ้นศาลก็เป็นเพียงการทำไปตามขั้นตอนทางกฎหมาย ข้อตกลงหลังการหย่าร้างเรียกว่า echtscheidingsconvenant ซึ่งทั้งสองฝ่ายต้องยินยอมรับไปปฏิบัติตาม
การฟ้องหย่า (กรณีตกลงกันไม่ได้)
เมื่อสองฝ่ายตกลงกันด้วยดีไม่ได้ หรืออีกฝ่ายยักท่าไม่ยอมหย่า ก็ต้องฟ้องหย่า ซึ่งต้องมีทนายความของตนเอง และห้ามใช้ทนายคนเดียวกัน
- เริ่มต้นด้วยการยื่นคำร้องขอหย่า (verzoekschrift) จัดทำโดยทนายของคุณ ทนายจะรวบรวมข้อมูล เอกสาร และหลักฐานเพื่อให้ศาลยินยอมให้หย่า
- ทนายของอีกฝ่ายสามารถยื่นเอกสารเพื่อโต้แย้งคำร้องได้
- ศาลจะเชิญทั้งคู่มาให้ปากคำ และหลังจากนั้นประมาณ 2 สัปดาห์ ศาลจะมีผลสรุปและคำตัดสิน พร้อมออกใบอนุมัติการหย่าที่มีรายละเอียดข้อตกลงต่างๆ
- การต่อสู้ในชั้นศาลอาจใช้เวลา 3 เดือนขึ้นไป หรือนานกว่านั้น
- หากมีลูก ศาลจะพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ หรือหากลูกอายุเกิน 12 ปี ซึ่งถือว่าตัดสินใจเองได้ ศาลจะให้เด็กเป็นผู้เลือกเองว่าอยากอยู่กับใคร
- หากไม่พอใจผลการตัดสิน สามารถยื่นอุทธรณ์ในชั้นสูงได้ภายใน 2 เดือนหลังจากผลตัดสินแรก
คำเตือนและคำแนะนำ
- การแต่งงานในสังคมเนเธอร์แลนด์ไม่ใช่เพียงการจัดงานแต่งงานแล้วย้ายเข้ามาอยู่ด้วยกัน น้อยคู่นักที่จะรีบจดทะเบียนสมรสหากยังไม่มั่นใจ การจดทะเบียนพาร์ทเนอร์หรือทำสัญญาอยู่ร่วมกันเป็นทางเลือกที่เลิกร้างได้ง่ายกว่ามาก
- ชีวิตแต่งงานไม่มีบุคคลที่สามใดเข้าใจดีเท่าคุณทั้งคู่ หากการทนอยู่มีแต่จะทำให้หมดความสุข การหย่าร้างก็เป็นสิทธิ และอย่าทำให้คนรอบข้างเดือดร้อนด้วยการเป็นศัตรูกัน
- อย่าแต่งงานเพียงเพราะคิดว่าจะมีชีวิตที่ดีขึ้น การขาดความรักความเข้าใจและความอดทนจะนำไปสู่การหย่าร้างในเร็ววัน เมื่อตัดสินใจแต่งงาน อย่าลืมว่าได้ใช้เวลาปลูกต้นรักมาก่อน และนึกถึงอนาคตของบุตรด้วย
- อย่าคิดล่วงหน้าไปถึงการหย่าร้างก่อนแต่งงาน สามีดัตช์ไม่ใช่เงื่อนไขเดียวที่จะทำให้ได้สัญชาติหรือมาอยู่ฮอลแลนด์อย่างถูกกฎหมาย ถ้าแค่อยากได้สัญชาติใหม่ควรใช้วิธีอื่น อย่างน้อยก็เพื่อรักษาชื่อเสียงของผู้หญิงไทยไม่ให้โดนเหมารวม
- การหย่ามีค่าใช้จ่ายเสมอ ตอนนี้ถ้าเป็นการหย่าแบบตกลงกันได้ด้วยดี (แบบฟอร์มสำเร็จรูปหรือหย่าออนไลน์ผ่านพวกบริการ Online Scheiden) ราคาเริ่มต้นจะอยู่ที่ราวๆ 600 ถึง 850 ยูโร สำหรับแพ็กเกจเบื้องต้นที่รวมเอกสารทุกอย่างและการตรวจโดยทนายความค่ะ
แต่ถ้าไปใช้บริการสำนักงานทนายความหรือผู้เชี่ยวชาญแบบเจอตัว (แบบแพ็กเกจเหมาจ่ายร่วมกัน หรือ Gemeenschappelijke echtscheiding) ราคาจะกระโดดขึ้นไปอยู่ราวๆ 750 ถึง 1,000 กว่ายูโร ขึ้นไปค่ะ
ส่วนถ้าใครรายได้ไม่สูงมากแล้วเข้าเกณฑ์รัฐช่วยซัพพอร์ต (ผ่าน Raad voor Rechtsbijstand) ก็จะมีระบบจ่ายแค่ค่าส่วนต่าง (Eigen bijdrage) หรือบางที่ถ้ารายได้เข้าเงื่อนไขเป๊ะๆ ก็อาจจะได้สิทธิพิเศษแบบแทบไม่ต้องจ่ายเพิ่มเลยก็มีค่ะ
แต่ถ้าเป็นการฟ้องหย่าแบบเปิดศึกสู้กันในศาล (ไม่ยอมกัน) อันนี้กำเงินไว้เลยค่ะ เริ่มต้นที่หลัก 1,500 ถึง 3,000 ยูโรขึ้นไป หรือถ้าเถียงกันยาวๆ บานปลายไปถึงหลักหมื่นยูโรก็มีให้เห็นทั่วไปเลยค่ะ ดังนั้นสูตรสำเร็จที่ดีที่สุดก็ยังเป็นการ "คุยกันให้จบด้วยดี" นะคะ
Top