คู่มือภาษีและเงินช่วยเหลือ (Toeslagen) สำหรับคนไทยในเนเธอร์แลนด์
ทำความเข้าใจระบบภาษีและสวัสดิการจากรัฐบาล (Belastingdienst) เพื่อรักษาสิทธิ์ประโยชน์ที่ควรได้รับ และป้องกันปัญหาการถูกเรียกเงินคืนย้อนหลัง
1. สิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับผู้ที่ยังไม่มีงานทำ (Algemene Heffingskorting)
สำหรับผู้ที่เพิ่งย้ายมาพำนักในเนเธอร์แลนด์และยังไม่มีงานทำ รัฐบาลดัตช์มีมาตรการลดหย่อนภาษีทั่วไปที่คิดเป็นรายบุคคล (อัตราเงินส่วนลดจะปรับเปลี่ยนไปตามอัตราเงินเฟ้อและเกณฑ์ของสรรพากรในแต่ละปี)
- เงื่อนไขการรับสิทธิ์: หากคู่สมรสหรือพาร์ทเนอร์ของคุณทำงานเสียภาษีถูกต้องตามกฎหมาย และมีรายได้รวมก่อนหักภาษี (Bruto) ถึงเกณฑ์ที่กำหนด (อย่างน้อย 15,000 ยูโรต่อปี) และตัวคุณพำนักอยู่ในเนเธอร์แลนด์อย่างน้อย 6 เดือนขึ้นไป แม้คุณจะไม่ได้ทำงาน ก็มีสิทธิ์ได้รับเงินส่วนลดหย่อนภาษีนี้เต็มจำนวน
- กรณีมีรายได้เสริม: หากคุณทำงานแต่มีรายได้ต่อปีรวมกันไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด (ไม่เกิน 6,410 ยูโร) ยังคงมีสิทธิ์ได้รับส่วนลดนี้เช่นกัน
- ข้อเท็จจริงเรื่องวงเงิน: เงินส่วนลดนี้เป็นอัตราคงที่ตามเกณฑ์ของ Belastingdienst แม้สามีจะมีรายได้มากกว่าเกณฑ์ที่กำหนดหลายเท่าตัว คุณก็ยังคงได้รับในจำนวนเท่าเดิม ไม่สามารถขอรับเพิ่มได้
วิธีการขอรับเงินและการจัดการล่วงหน้า (Voorlopige Aanslag)
- การยื่นคำขอ: หากต้องการรับเงินช่วยเหลือนี้ล่วงหน้า สามารถยื่นคำขอที่เรียกว่า Voorlopige Aanslag (ผ่านทางระบบออนไลน์หรือเอกสาร) โดยเลือกได้ว่าจะรับเป็นก้อนรายปีหรือรับแบบรายเดือน (หากต้องการขอรับสำหรับปีถัดไป จะต้องดำเนินการยื่นก่อนสิ้นปีนี้)
- ⚠️ ข้อควรระวังสูงสุด: ทันทีที่คุณเริ่มมีงานทำและมีรายได้เพิ่มขึ้น คุณต้องรีบแจ้งยกเลิก Voorlopige Aanslag เป็นลายลักษณ์อักษรและรอการยืนยันจาก Belastingdienst ทันที มิเช่นนั้นอาจต้องชำระเงินคืนพร้อมดอกเบี้ยฐานรับเงินเกินสิทธิ์ ตอนนี้ทุกอย่างทำผ่านหน้าเว็บ Mijn Belastingdienst โดยใช้ DigiD ล็อกอินเข้าไปเพื่อปรับแก้ตัวเลขรายได้หรือรายการลดหย่อนได้ตลอดเวลาที่สถานการณ์เปลี่ยนค่ะ
เจาะลึก 4 ประเภทเงินช่วยเหลือ (Toeslagen) ในเนเธอร์แลนด์ที่คุณควรรู้
ระบบสวัสดิการของรัฐบาลดัตช์ (Belastingdienst) ได้จัดสรรเงินช่วยเหลือค่าใช้จ่ายประจำวันในรูปแบบต่างๆ (Toeslagen) เพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายของครัวเรือน โดยมี 4 ประเภทหลักที่ผู้อยู่อาศัยมักจะเกี่ยวข้อง ดังนี้ :
1. Zorgtoeslag (เงินช่วยเหลือค่าประกันสุขภาพ)
เนื่องจากการทำประกันสุขภาพ (Zorgverzekering) เป็นภาคบังคับสำหรับทุกคนที่อาศัยหรือทำงานในเนเธอร์แลนด์ รัฐจึงมีเงินช่วยเหลือส่วนนี้ให้สำหรับผู้ที่มีรายได้ไม่ถึงเกณฑ์ที่กำหนด
- วัตถุประสงค์: ช่วยแบ่งเบาภาระค่าเบี้ยประกันสุขภาพรายเดือน
- เงื่อนไขหลัก: พิจารณาจากรายได้รวม (Toetsingsincome) ของผู้ขอรับสิทธิ์ (และพาร์ทเนอร์ถ้ามี) หากรายได้ไม่เกินเพดานที่รัฐกำหนด ก็มีสิทธิ์ได้รับเงินช่วยเหลือนี้โอนเข้าบัญชีทุกเดือน
2. Huurtoeslag (เงินช่วยเหลือค่าเช่าบ้าน)
เงินสนับสนุนสำหรับผู้ที่มีภาระค่าเช่าบ้านรายเดือนสูง แต่มีรายได้อยู่ในเกณฑ์ที่รัฐบาลกำหนด
- วัตถุประสงค์: ช่วยเหลือค่าใช้จ่ายด้านที่พักอาศัย
- เงื่อนไขหลัก: ตัวบ้านหรืออพาร์ตเมนต์ที่เช่าต้องมีลักษณะตรงตามข้อกำหนด เช่น มีทางเข้าส่วนตัว มีห้องครัวและห้องน้ำแยกเป็นสัดส่วน และค่าเช่าต้องไม่เกินเพดานสูงสุดที่ Belastingdienst กำหนดสำหรับปีนั้นๆ รวมทั้งรายได้ของครัวเรือนต้องไม่สูงเกินไป
3. Kindgebonden Budget (เงินสนับสนุนบุตรเพิ่มเติม)
เงินช่วยเหลือเพิ่มเติมจากรัฐนอกเหนือจากเงินอุดหนุนเด็กรายไตรมาส (AKW) เพื่อช่วยค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูบุตร
- วัตถุประสงค์: ช่วยเหลือครอบครัวที่มีบุตรอายุต่ำกว่า 18 ปี
- เงื่อนไขหลัก: เด็กต้องมีอายุไม่ถึง 18 ปี และตัวผู้ปกครองจะต้องมีสิทธิ์ได้รับเงิน Kinderbijslag (AKW) อยู่แล้ว โดยจำนวนเงินที่จะได้รับจะแปรผันตามรายได้รวมของพ่อแม่ (ยิ่งรายได้น้อย ยิ่งได้เงินส่วนนี้มาก)
4. Kinderopvangtoeslag (เงินช่วยเหลือค่าดูแลเด็ก / ค่าเนอสเซอรี)
เงินสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการส่งลูกเข้าสถานรับเลี้ยงเด็กหรือศูนย์เด็กเล่นที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ
- วัตถุประสงค์: ช่วยเหลือพ่อแม่ที่ต้องทำงานหรือกำลังศึกษา แล้วจำเป็นต้องฝากลูกไว้กับเนอสเซอรี (Kinderdagverblijf) หรือ BSO (Buitenschoolse opvang)
- เงื่อนไขหลัก: ทั้งตัวพ่อและแม่ (หรือพาร์ทเนอร์) จะต้องมีงานทำ กำลังศึกษา หรืออยู่ในกระบวนการบูรณาการทางสังคม (Inburgering) และสถานรับเลี้ยงเด็กนั้นต้องขึ้นทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย (LRK register)
⚠️ ข้อควรระวังสำคัญที่สุดเกี่ยวกับ Toeslagen ทุกประเภท
- การแจ้งยอดรายได้ล่วงหน้า: ระบบ Toeslagen จะจ่ายเงินให้ล่วงหน้าเป็นรายเดือนโดยอิงจาก "รายได้ประมาณการ" ที่เรายื่นไว้
- อัปเดตทันทีเมื่อรายได้เปลี่ยน: หากสถานการณ์เปลี่ยน เช่น เริ่มมีงานทำ เงินเดือนขึ้น หรือมีการเปลี่ยนแปลงรายได้ในครัวเรือน คุณต้องรีบเข้าไปปรับปรุงตัวเลขรายได้ในระบบ Mijn Toeslagen ทันที
- ป้องกันการถูกเรียกเงินคืนย้อนหลัง: หากปล่อยให้ระบบจ่ายเงินผิดพลาดไปจนสิ้นปี เมื่อถึงเวลาตรวจสอบภาษีประจำปี (Definitieve berekening) คุณอาจโดน Belastingdienst ส่งจดหมายทวงเงินคืนก้อนใหญ่ ซึ่งเป็นปัญหาที่พบกันบ่อยมากครับ
เงินช่วยเหลือกรณีสูญเสียคู่สมรส (Nabestaandenpensioen และ Anw) ในเนเธอร์แลนด์ ที่หลายๆคนเรียกว่า "เงินแม่หม้าย"
อีกหนึ่งสวัสดิการและสิทธิ์ทางการเงินที่สำคัญมากสำหรับผู้ที่ใช้ชีวิตคู่ในเนเธอร์แลนด์ คือเงินช่วยเหลือรองรับเมื่อหัวหน้าครอบครัวหรือพาร์ทเนอร์เสียชีวิต ซึ่งมีเงื่อนไขทางกฎหมายที่ละเอียดอ่อนและแตกต่างจากการจดทะเบียนอย่างสิ้นเชิง ดังนี้นะคะ:
1. เงินสวัสดิการจากรัฐบาล (Anw - Algemene nabestaandenwet)
เป็นเงินช่วยเหลือรายเดือนจากสำนักงานประกันสังคมแห่งชาติ (SVB) สำหรับผู้ที่สูญเสียคู่สมรส โดยมีเงื่อนไขที่เข้มงวดมากๆ ได้แก่:
- เงื่อนไขการจดทะเบียน: รัฐจะจ่ายเงินช่วยเหลือนี้ให้เฉพาะผู้ที่จดทะเบียนสมรส หรือจดทะเบียนพาร์ทเนอร์ (Geregistreerd partnerschap) ตามกฎหมายดัตช์เท่านั้น
- กรณีอยู่กินด้วยกันโดยไม่จดทะเบียน: ต่อให้อยู่ร่วมกันมานานหลายสิบปี รัฐจะมองว่าเป็นเพียงผู้อยู่อาศัยร่วมกัน (Ongehuwd samenwonen) และไม่มีสิทธิ์ได้รับเงิน Anw นี้แม้แต่ยูโรเดียว
2. เงินบำนาญตกทอดจากบริษัทของคู่สมรส (Nabestaandenpensioen / Partnerpensioen)
เงินบำนาญก้อนที่สะสมไว้จากที่ทำงานของสามีหรือพาร์ทเนอร์ ซึ่งจะจ่ายให้กับผู้ข้างหลังหลังเขาเสียชีวิต
- หากจดทะเบียนสมรส/พาร์ทเนอร์: โดยทั่วไปจะมีชื่ออยู่ในระบบอัตโนมัติและมีสิทธิ์ได้รับเงินส่วนนี้ตามข้อกำหนดของกองทุนบำนาญบริษัทนั้นๆ
- หากไม่ได้จดทะเบียนสมรส: จะต้องไปทำสัญญาการอยู่ร่วมกัน (Samenlevingscontract) ต่อหน้าทนายความ (Notaris) และนำสัญญานั้นไปแจ้งลงทะเบียนกับกองทุนบำนาญของบริษัทสามีตั้งแต่ที่เขายังมีชีวิตอยู่ กองทุนจึงจะอนุมัติสถานะให้เป็น Partner ที่มีสิทธิ์รับเงิน
⚠️ สรุปประเด็นสำคัญเพื่อความปลอดภัย
ระบบกฎหมายและสวัสดิการของเนเธอร์แลนด์ค่อนข้างเคร่งครัดเรื่องสถานะทางกฎหมาย หากคู่รักเลือกที่จะใช้ชีวิตร่วมกันโดยไม่มีการจดทะเบียนสมรส พาร์ทเนอร์ หรือทำสัญญาผ่านทนายความอย่างถูกต้อง เมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้น สิทธิ์ในเงินช่วยเหลือเหล่านี้จะถูกตัดทิ้งทันทีค่ะ นี่คือสาเหตุว่า ทำไม การจดทะเบียนสมรสจึงมีผลประโยชน์ให้เรา มันเป็นเรื่องทางการเงินและภาษีค่ะ
Top